100 tl ve Itri Efendi

Klasik Türk Müziğinin kurucularından olan ve bu dalda birçok esere imza atan Itri Efendi hükümet tarafından 100 TL. lik banknotlarda yerini almış ve insanların dikkatini çekerek araştırılması sağlanmıştır.

Doğum tarihi ile ilgili kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte 1630 yılları ile 1640 yılları arasında doğduğu tahmin edilmektedir. Gerçek adı Mustafa olan Itri Efendi şiirlerinde ve bestelerinde bu adı kullanmayı uygun görmüştür.

Yaşadığı dönemlere göre aldığı eğitim bilinmemekle birlikte bir çok bilgiye ve eski kaynaklara bakılarak Itri Efendi’nin Hâfız Post Efendi’nin öğrencisi olduğu, Mevlevi Dergâhına bağlı olduğu ve eserlerinde genellikle Nasrullah Vâkıf Halhalî, Kasımpaşalı Koca Osman Efendi, Derviş Ömer Efendi gibi dönemin ünlü bestecilerinden etkilendiği saptanmıştır.

Yaşamı boyunca beş padişah dönemi geçiren Itri Efendi IV. Mehmet zamanında tanımış ve Padişah Mehmet’in sarayında düzenlenen fasıllarda padişahın huzuruna hanende olarak çıkmıştır. Yaptığı besteler ve yazdığı şiirler ile padişahın ilgisini çeken Itri Efendi zamanla sarayın vazgeçilmez hanendesi olmayı başarmış ve bütün fasıllarda bulunmuştur.

Sarayda Enderun’da uzun yıllar öğretmenlik yapmış ve müziğe ilgisi ve becerisi olan öğrencilere ders vermiştir. Elli yaşına geldiğinde ise emekliye ayrılarak saraydan ayrılmış ve kendi yaşantısınız kurmuştur.

Emeklilik yıllarını meyve ve çiçek yetiştirerek geçirdiği sanılan Itri Efendi ardında bir çok eser bırakmıştır. Eserleri genellikle Divan ve Aşık tarzlarında yazarak zamane padişahlarının ve müzik severlerinin dikkatini çekmeyi başarmıştır. Mezar yeri tam olarak bilinmemekle beraber Mevlevihane Yenikapusu Haricine gömüldüğü tahmin edilmektedir.