Borsada emirler ve emir çeşitleri

Emirler iki ana guruba ayrılır.
- Müşteri emirleri
- Borsa emirleri

Hisse senedinin alım ve satımıyla ilgili olarak müşteri tarafından borsa üyesi aracı kuruma verilen emirler müşteri emirleri olarak adlandırılır. Müşterinin aracı kuruma vermiş olduğu alış ya da satış emrinin ( müşteri emri ) aracı kurumun borsadaki temsilcisine aktarması ve temsilcinin de bunu seans içinde  bilgisayar sistemine girmesi durumunda müşteri emri borsa emrine dönüşür. Limitli fiyatlı emir, hisse senedinin müşteri tarafından belirlenen bir fiyattan alış yada satışını ifade eder. Müşterinin belirlediği fiyat limitli alışlarda razı olacağı en yüksek ,satışlarda ise razı olacağı en düşük fiyatı gösterir. Serbest fiyatlı emir, müşterinin almak yada satmak istediği hisse senetinin fiyatı ile ilgili olarak herhangi bir kayıt koymaksızın aracı kurumu serbest bıraktığı emirdir. Bir emir, sisteme karşılanmak amacıyla giriliyosa pasif emir, pasif emri karşılamak amacıyla giriliyorsa aktif emir olarak adlandırılır.

İMKB’de borsa emirleri aşağıdaki gibi dört ana guruba ayrılır :
1-  Normal Emirler : Borsanın işlem birimi olan lot şeklinde girilen emre normal emir ad verilir. Normal emirler, tümü fiyat limiti olarak girilen aşağıdaki gibi dört ayrı guruba ayrılır.

• Sisteme alış yada satış fiyatının ve miktarının girildiği, işlemin tamamen yada kısmen gerçekleşmemesi durumunda gerçekleşmeyen kısmın ekranda pasif olarak görüldüğü emre limit fiyatlı emir adı verilir.
• Sisteme alış yada satış fiyatının ve miktarının girildiği, işlemin tamamen ya da kısmen gerçekleşmemesin durumunda, gerçekleşmeyen kısmın sistem tarafından otomatik olarak iptal edildiği emre kalanı iptal etme emri adı verilir.
• Belirli fiyata kadar ekranda görünen bütün pasif emirleri karşılamak amacıyla sadece fiyat verilecek miktarın sıfır olarak girildiği emre özel limit fiyatlı emir adı verilir.
• Özel limitli fiyatlı emrin belirli bir tutarla sınırlandrılmış şekline limit değerli emir adı verilir. Limit değerli emirlerde, miktarına  sıfır yazılarak fiyat ile maksimum işlem tutarı ( işlem hacmi ) sisteme girilir.

2-  Özel Emirler : Normal emirlere uygulanan işlem sınırlarını aşan emirler özel emir olarak sisteme girilirler. Özel emirler sisteme lot olarak değil adet olarak girilirler.
3- Küsürat Emirleri : Lot altı emirleri olarakta adlandırılan küsürat emirleri, borsanın işlem birimi olan bir lotun içerdiği hisse sayısından daha az miktarlar için verilmiş emirlerdir.
4- Emirlerle İlgili Diğer Konular : Verilen emirler belli bir öncelik kuralına göre işlem görürler.

• Fiyat önceliği, alışlarda daha yüksaek, satışlarda ise daha düşük fiyatlı, emrin önce gerçekleşeceğini ifade eder.
• Girilen emir fiyatların aynı olması yani fiyat önceliğinin bulunmaması durumunda, daha önce girilen emirlerin öncelikle karşılanmasına zaman önceliği adı verilir.
• Fiyat ve zaman önceliklerinin birbirine eşit olması durumunda, müşteri emirlerinin aracı kurumların kendi nam ve hesaplarına verdikleri emirlerden daha önce girilmesi müşteri önceliği olarak ifade edilir.

-Sadece girildiği seasta işlem yapılmak üzere bekletilmesine izin veren emre günlük emir adı verilir.
-Belirli bir süre için verilen emir sisteminde kalmasını sağlamak amacıyla tarihli emir verilebilir.
-Sisteminde daha önce girilmiş olan emirlerin fiyatları iyileştirilebilir, buna emir iyileştirimesi adı verilir.
-Daha önceden girilen bir emrin daha küçük miktarlara bölünmesi işlemine emir bölme adı verilir.