Divan-ı Lügatı Türk Üzerine

Kaşgarlı Mahmut tarafından 1072 -1074 yılları arasında yazılmıştır. Türkçenin en eski sözlüğüdür. Eser 638 sayfadır. 9000 Türkçe kelime barındırır. Türk boylarndan coğrafyasını anlatmaktadır. Kısa bir önsöz içermektedir. Arap filolojisi içinde önemlidir. 1266′te temize çekilmiştir.

Ali Emiri Efendi tesadüf bu eseri bulmuştur.Daha sorna koruma altına alınmıştır. Bu eser önemli Türkologların dikkatini çekmiştir. Türk tarihi, dili bakımdan çok önemlidir. Allah’ın Türkleri bütün ulusları himaye altına alması için yarattığını anlatır bunun doğruluğu Türklerin eskiden beri kurmuş olduğu İmparatorlukları örnek verebiliriz.

Kaşgarlı Mahmut'un İlk Haritası

Türklerin bulunduğu yeri belli etmek için eserde bir de harita kullanmıştır. Bu ilk harita olması bakımından önemlidir. Bu haritada çin seddini göstermiştir. Orta Asyanın durumunu da bu haritadan öğrenmekteyiz. Hatta eserde peçenek Türklerini beçenek olarak kayıda geçmiştir zamanla peçeneğe döndüğüne kabul edersek. Kendisi Müşrik Yabaku ve Basmil Türkleri arasındaki savaşa tanık olmuştur. Şamanizmi ki ben daha önceki makelelerimde açıkladım Şamanizm türklerin dinsel törenlerinde ruhlarda bağlantı kurarlardı bu törenlerde mutlaka evrenin birilerinin yarattığını düşünürlerdi.

Türk boylarını eserlerini güzel işlemiştir. Kaşgarlı Mahmut eserinin bir bölümünü Oğuzcaya ayırmıştır. Lehçe ve dil farklılıklarını anlatmaya çalışmıştır. Oğuzca ve Karahanlı Türkçesini kıyaslamıştır. Oğuzcanın özelliklerine değinmiştir. Öğüt öküz gibi kelimeler Oğuzcayla benzerlik gösterir.Ayrıca iki dilde ağız lehçe farklılıklarıda vardır.