İlimlerin sınıflandırılması

                 Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem “ilim talep edilip öğrenilmesi her mümin erkek ve kadın üzerine farzdır.” buyurmuştur. İslam uleması ; şeri delilleri esas alarak ilmi, farzı ayn ve farzı kifaye olmak üzere, iki sınıfta mütalaa etmiştir. Çünkü farzı ayn nefsin hakkı için farz kılınmıştır. Nefis için o daha mühim ve daha meşakkatlidir.
                  Farzı kifaye öyle değildir. O umumun hakkı için farz kılınmıştır. Bu duruma kafir bile dahildir. Bir iş umumi olursa hafifler, hususi olursa ağırlaşır. Bazıları farzı kifayenin efdal olduğunu söylemişlerdir. Zira bu farzın edası bütün ümmetten borcu iskat eder. Terk edilirse adaya imkanı olan herkes günahkar olur. Bu sıfatta olan farzın tesir cihetinden daha büyük olacağında şüphe yoktur. Mamafih Tahtavi’nin nakline göre birinci kavil (farzı aynı n ) daha efdal olduğu mutemed sayılmıştır.
İmam Burhanüddin Ez Zernuci: “hangi durumda olursa olsun, bulunduğu halde meydana gelen işlerle ilgili bilgileri edinmek her müslümana farzdır. Çünkü Müslüman için namaz kılmak zaruridir. Bu sebeple namazın farzlarını, ede edecek kadar şart ve erkanına ait bilgileri edinmek onun için farz olur. Yine vacibi eda etmek için gerekli bilgileri edinmek vacib olur. Zira farzı yerine getirmeye vesile olan şey farz, vacibi yerine getirmeye sebep olan bilgi de vacib olur” hükmünü kaydeder. Dolayısıyla müminlerin içinde bulundukları haller “farzı ayın” ilimlerin hudutlarını tayin eder. Mesela ; fakir durumda olan bir mümine zekatla ilgili ilimler farz değildir. Ancak aynı mümin nisab miktarından fazla mala sahip olursa, zekatla ilgili ilimler farzı ayn hale gelir.
                   Sihir, büyü, kehanet, falcılık ve felsefe gibi, şeri şerifin haram kıldığı ilimleri elde etmek ve bunlarla insanları tevhid çizgisinden uzaklaştırmak da haramdır.