İslam da İcmai Ümmet

Önce icma kelimesinin lügat manası üzerinde duralım. İcma Arapça bir kelime olup; azm , kasd ve ittifak manalarına gelir. Molla Hürse: ” Müctehid imamların herhangi bir asırda şeri bir hüküm üzerinde ittifak etmelerine icma denir “  tarifini esas almıştır. İmamı Serahsi de ise tarif daha değişik : ” her asırda fışkını ilan etmeyen, heva ve heveslerine tabi olmayan bütün müctehid imamların ittifakına icma “ denir.
 

Kuran-ı Kerimde ” kim kendisine doğru yol besbelli olduktan sonra peygambere muhalefet eder, müminlerin yolundan başkasına uyup giderse, onu (o kimseyi) döndüğü o yolda bırakırız. (fakat ahirette) kendisini cehenneme koyarız. O ne kötü bir yerdir.” buyrulmaktadır. Şimdi bu ayeti kerime ile ilgili olarak, İslam ulemasının beyanlarını zikredelim, İmamı Kurtubi ; müminlerin yolundan ayrılmaktan maksat, müctehid imamların icmalarını inkar etmektir. Bu ayeti kerimede icmai ümmetten ayrılanları tehdit vardır. buyuruyor. İmam Ebu Bekir El Cessas ; bu ayeti kerimede mümünlerin yolundan ayrılanlar cehennem azabı ile tehdit olunmuşlardır. Bundan kasıd, icma inkar edenlerdir, hükmünü zikderiyor. Tefsiri Hazinde “ peygambere muhalefet etmek ve müminlerin yolundan ayrılmak haramdır. Durum böyle olunca müminlerin yoluna uymak vaciptir “ denilmektedir. 

İcmanın teşekkül edebilmesi için şeri bir konu şarttır. Müctehid imamlar; kuran ve sünnette yer alan bir hüküm üzerinde kati olarak ittifak ederlerse icma teşekkül eder. İcmanın kati delil olması da buna dayanır.