İstanbul’da bir kent Eyüp

Eyüp, İstanbul’un Avrupa yakası kısmındaki 3 bölümden tümüyle Müslüman mahallelerinden oluşan bölgesidir. Eyüp adı ; Peygamber’in çok yakın arkadaşı ve savaşlarda onun sancağını taşıyan Halid bin Zeyd’din, sonradan Eyüp Sultan olan adından gelmektedir.

Eyüp bölgesine dikkat edildiğinde 17. yüzyıldan sonra nüfusu artarak kalabalıklaşmaya başlamıştır. Eyüp bölgesinde islami yaşamda içeren geleneklerin en çok uygulandığı bölge olarak hafızalarda yer almaktadır. Ayrıca Osmanlı’dan kalan din olgusu Eyüp’te ön plana çıkarak bir çok esere sahip bölgesi olduğu görülmektedir. Günümüzde ise bu tarihi eserler ve yapılaşma modern bir kültür alanı projesiyle düzenlenmeye çalışılmaktadır.

 Eyüp, İslami yapısıyla görünmesinin yanı sıra bazı dönemlerde Hristiyan toplulukları da bünyesinde bulundurmuştur. Eyüpte 16. yüzyıldan sonra “gayrimuslim topluluk” ciddi bir nüfusa sahip olmuştu.

 Eski yıllarda Eyüp’ün içinden bir dere geçer ve Haliç’e dökülürdü. Bu derenin bazı zamanlar taştığı ve kasabaya zarar verdiği bilinirdi. Eyüp, Osmanlının İstanbul’u fethinden sonra sadece dinsel anlamda bilinmiyordu. Yoğurdu olsun, piknik alanları olsun, oyuncak imalathaneleri olsun, köşkleri yalıları olsun, Mevlevihane’leriyle de isim yapmıştı.  Buradaki en ünlü Mevlevihane “ Bahariye Mevlevihanesiydi.”

Daha önce dediğimiz gibi Eyüp, oyuncak imalathaneleriyle de meşhur idi. Tahtadan yapılan oyuncaklar, topraktan imal edilmiş dümbelekler “Eyüp Oyuncakları” olarak anılırdı. Eyüp ayrıca kahvehaneleri ve kahve fincanları ile de ünlüydü. Tophane ve Beykoz’daki fincanlardan sonra bilinen en ünlü fincanlar Eyüp’te üretilirdi. Ayrıca Haliç’in çamuru kullanarak yapılan seramiklerde Eyüp’te nam salmışlardı.

 Anlatılanlar üzerine Eyüp, dini bir yapısının yanı sıra ticari bakımdan zenginliği ile de İstanbul’un bilinen ve tanınan yerlerinden birisiydi. Ayrıca Amicis 19. yüzyılda Eyüp’te bulunduğu zamanlardan kalan anılarından bir tanesinde Eyüp hakkında şöyle bahsetmekteydi;

“İstanbul’un başka hiçbir yerinde, ölüm tasvirini güzelleştiren Müslüman sanatı, bu kadar zerafetle gözler önüne serilemez.”
 

Ne dersiniz sizce de doğru değil mi ?