İtikadi Mezheblerin Teşekkülü ve Tasnifi

Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem’in, kendisinden sonra fitnelerin zuhur edeceğine dair sahabi kirama bilgi verdiği muteber hadis mecmualarında zikredilmiştir. Kati nassların heva ve heveslerine göre tevili, siyasi ihtiraslarla yakından alakalıdır ve Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem’in vefatından sonra ortaya çıkmıştır. Hz.Ebu Bekir (R.A)’in hilafeti döneminde ortaya çıkan yalancı peygamberler, bu fitnelerin ilkidir.

Allahu Teala(C.C)’nın kitabında yer alan müteşabih ve mücmel ayeti kerimeleri ; herhangi bir ilme sahip olmadan, mücerret akılla tevil eden siyasi fırkalar ; değişik itikadı görüşler ortaya atmışlardır. Bilhassa Hz.Osman (r.a)’ın feci şekilde şehit edilmesi, bu fırkaların istismarını hızlandırmıştır. Hz. Hüseyin (R.A)’ın kerbela da şehit edilmesinden sonra, itikadı mezheplerin hızla çoğaldığı bir gerçektir. İmamı Eşarı makalat isimli eserinde ; ümmet içerisinde görülen ilk ihtilafın, imamet meselesinden kaynaklandığını beyan etmektedir.

 Muteber birçok kaynakta yer alan ümmetin yetmiş üç fırkaya böleneceğine dair hadisi şerif, itikadı mezheplerin teşekkülü ile yakından alakalıdır. Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem “İsrail oğulları yetmiş iki fırkaya ayrıldılar. Benim ümmetim ise yetmiş üç fırkaya ayrılacaktır. Bunlardan biri müstesna, hepsi de cehenneme girecektir.” buyurur, sahabe kiram. “o müstesna olan fırka hangisidir ya Resullah diye sorunca, peygamberimiz (SAV): benim ve ashabımın yolunda olan cemaattir.” Müjdesini veriyor. Yine bir başka hadisi şerifte Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem’in “benim ve Raşit halifelerimin sünnetine sarılınız” emri verdiği bilinmektedir.