Hz.Said b. Müseyyeb (Ra) den rivayet edildiğine göre ; Hz.Ali (RA)’nin, kati nass bulunmayan konularda nasıl hükmedeceklerine dair suali üzerine Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem’in “müminlerden ilim ve takva sahibi olanları toplayıp istişare edin, bir kişinin reyine göre hükmetmeyin” buyurduğu kaydedilmektedir.
Gerek sahabe kiram, gerek müctehid imamlar bu konuda oldukça titiz davranmışlardır. Bugün de, İctihad için her [...]

Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem (SAV) in: “Allahü Teala size ilmi verdikten sonra zorla geri almaz. Ancak sizden ilmi, alimlerin ölümüyle söküp alır ve geriye kara cahiller kalır ki, onlardan fetva sorulur, onlar da şahsi görüşleriyle fetva verirler ve böylece hem kendileri saparlar, hem de başkalarını saptırırlar.” buyurduğu bilinmektedir. Bu hadisi şerif de müctehid seviyesinde ulemanın [...]

Ehli Sünnet müctehid imamları ; imanın bir bütün olduğu hususunda ittifak etmişlerdir. İman, amelden bir cüz değildir. İmamı Azam Ebu Hanife elvasiyye isimli eserinde “ sonra amel imandan, iman da amelden başkadır. Çünkü çoğu zaman müminden amel yapma mükellefiyeti kalkabilir. Amel kalktığı zaman, iman da kalkar denilmesi caiz değildir. Zira hayız halindeki bir kadından ; [...]

İmam-ı Şafi (rh.a) “ ihtilaf ” konusunda kendisine ; gerek eskiden, gerek şimdi olsun, ilim ehlini daima ihtilaf halinde buluyorum bu ihtilaf onlara caiz midir ?  Şeklinde tevcih edilen bir suale şu cevabı veriyor ; ihtilaf iki çeşittir. Birincisi haram olan ihtilaftır. Bu mahiyette bir ihtilafa düşmek caiz değildir. Allahu Teala (c.c)’ nın kitabında veya [...]

Önce kelime üzerinde duralım. İctihad kelimesi, gayret, takat, çaba manalarına gelen Ce-He-De kökünden ve iştial babındandır. İslami ıstılahta ; kitap, sünnet ve icmada katı olarak bulunmayan bir mesele hakkında (yani feri bir konuda) müctehid olan bir fakihin bütün gücünü harcayarak bir sonuca varmasıdır.
 Müctehid olmayan bir kimsenin, feri bir konuda bütün gücünü sarf ederek, yeni [...]

İmamı Şafii (rh.a). “ müctehide aranan vasıfları şu şekilde ortaya koyuyor; İctihad için gerekli vasıtaların tamamına sahip olmayan bir kimse kıyasla İctihad yapamaz. Allahu Teala’nın kitabının hükümlerini, farzını, edebini, nesih ve mensuhunu, amm ve hassını, irşadını bilmeyen kimse katiyen bu işe ehil değildir.”  Tevile müsait olan ayeti kerimeleri Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem’in sünnetini delil getirerek [...]

Resulullah Sallallahu Aleyhi Vesellem’in “ benim ümmetim delalet üzerinde ittifak etmez ve müminlerin güzel gördüğü şey, Allahu Teala katında da güzeldir. ” hadisi şerifleri, icmai ümmetin sünnetten delildir. Kati bir delile dayanan ve tevatürle gelen icmanın inkarı insanı küfre götür.
Zira bunda kati delilleri yalanlama söz konusudur. Esasen; bir asırda tek bir müctehid bile katılmazsa, icma [...]

Önce icma kelimesinin lügat manası üzerinde duralım. İcma Arapça bir kelime olup; azm , kasd ve ittifak manalarına gelir. Molla Hürse: ” Müctehid imamların herhangi bir asırda şeri bir hüküm üzerinde ittifak etmelerine icma denir “  tarifini esas almıştır. İmamı Serahsi de ise tarif daha değişik : ” her asırda fışkını ilan etmeyen, heva ve [...]